Tentoonstelling Design Changes...Design

 

Bij design denken mensen aan een mooie vaas of snelle auto. Maar het vakgebied Industrieel ontwerpen gaat veel verder dan het goed vormgeven van een uiterlijk. Industrieel ontwerpen houdt zich bezig met de aanpak van maatschappelijke problemen. En met het veranderen van gedrag.

Hieronder een interview met hoogeleraar Design Daan van Eijk uit het tentoonstellingsboekje van 'Design Changes...Design'. Van Eijk is wetenschappelijk directeur van Design United, de federatie van de faculteiten Industrieel Ontwerpen van de technische universiteiten. De brochure van de tentoonstelling is op de site van innovatienetwerk Clicknl te vinden.

Nieuw gereedschap

“Industrieel ontwerpers zorgen voor nieuwe kennis. Zij ontwikkelen de gereedschapskist van de designer – vol nieuwe technologie en nieuwe methoden.” De tijd van ‘ontwerpers ontwerpen en gebruikers moeten het maar gebruiken’ is definitief voorbij, benadrukt Daan van Eijk stellig. “Goed ontwerp draagt bij aan de samenleving en moet ontstaan in samenspel met de samenleving.”

 Van Eijk is wetenschappelijk directeur van Design United, het platform van de faculteiten Industrieel Ontwerpen van de drie technische universiteiten. Design United wil onder meer de innovatiekracht van de Nederlandse industrie versterken.

 Het vakgebied verandert snel, aldus Van Eijk. “Industrieel ontwerpen is een jong vakgebied, sterk in beweging. Het werk is zeer multidisciplinair geworden. Ontwerpers staan ook steeds dichter bij de praktijk. De basis van ontwerp – creëren, verbeelden, integreren – is hetzelfde gebleven, maar de manier waarop de ontwerper werkt, verandert. Dat betekent dat er behoefte is aan nieuwe gereedschappen in de gereedschapskist van de ontwerper.”

 Daarom heeft Design United gekozen om de tentoonstelling Design changes in 2013 te wijden aan de snelle veranderingen in het eigen vakgebied. Design changes design is de titel – ontwerp verandert ontwerp. Het toont hoe industrieel ontwerp zich laat inspireren door andere vakgebieden, hoe ontwerpers de gebruikers bij het ontwerp betrekken en welke nieuwe gereedschappen industrieel ontwerpers daarvoor ontwikkelen.

 “Het gevaar bij ons vak is dat mensen alleen het eindontwerp zien, het ‘ding’ dat een ontwerper maakt. Terwijl dat niet de enige opbrengst is. Aan goed ontwerp gaat goed onderzoek vooraf. Dat onderzoek leidt tot dat ene ontwerp. Maar het resulteert ook in nieuwe, generieke kennis, die waardevol is voor de maatschappij. Zo ontwikkelt het vakgebied bijvoorbeeld nieuwe methoden, die ontwerpers kunnen inzetten bij een volgend ontwerp. Dat is veel minder zichtbaar, maar minstens zo waardevol.”

 In ‘de werkplaats van design’ is Nederland volgens Van Eijk een voortrekker, ‘de nummer één van de wereld’.  “Ik ben dan ook trots dat we dat deel van het ontwerpproces in de tentoonstelling Design changes kunnen laten zien.”